Zamek krzyżacki w Malborku
Zamek w Malborku jest największym tego typu obiektem w Polsce i jednym z największych w Europie. Gotycka twierdza składa się z trzech głównych części: przedzamcza, zwanego zamkiem niskim, zamku średniego i wysokiego o łącznej kubaturze przekraczającej 250 000 m3
Najstarszą częścią jest zamek wysoki, pełniący początkowo role siedziby komtura i dwunastu braci zakonnych. W północnym skrzydle mieściła się kaplica pw. NMP nazwana później nekropolią Wielkich Mistrzów, infirmeria, dormitorium oraz cela więzienna i archiwum. Zachodnie natomiast mieściło kuchnię, piekarnię i refektarz na parterze oraz kancelarie wielkiego komtura i skarbnika zakonnego. Południowa i zachodnia część zamku mieściła magazyny, stajnie i inne drewniane zabudowania gospodarcze. Południowo-zachodni kraniec zajmowała wieża obronna zwana gdaniskiem (z racji, ze sprawowała także funkcję wieży sanitarnej).
Kolejny etap rozbudowy zamku nastąpił na początku XIV wieku, gdy przeniesiono do Malborka siedzibę Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego. Stał się on wówczas stolicą Państwa Zakonnego, co wiązało się z napływem dużej ilości zakonników. Zamek musiał zostać gruntownie rozbudowany by pomieścić odpowiednio większą ilość braci zakonnych. W tym czasie rozbudowano kościół zamkowy, zamek wysoki zajęły niemal całkowicie dormitoria, natomiast w miejscu dotychczasowego przedzamcza powstała właściwa rezydencja Wielkiego Mistrza - zamek średni.
W latach 1457-1772 zamek był własnością Polski i pełnił funkcję rezydencji królewskiej. Zamek wysoki służył jako magazyn, zaś Wielki Refektarz na zamku średnim stał się miejscem przyjęć. Królowie rezydowali w Pałacu Wielkich Mistrzów. w XVI wieku zamek otrzymał wieżę zegarową - wieżę główną rozbudowano dodając renesansowy hełm i zegar. Wojny polsko-szwedzkie przyczyniły się do zniszczeń na zamku oraz częściowej przebudowy w stylu barokowym a także rozbudowy linii obrony przez Szwedów, gdy wojska Gustawa Adolfa zajęły zamek i kolejnych dozbrojeń po odzyskaniu zamku przez stronę polską.
Do bardzo poważnej dewastacji doprowadziło zajęcie kompleksu przez Prusaków w 1774 roku. Wyburzono gotyckie sklepienia, przebudowano okna i dokonali rozbiórki znacznej części bram i murów głównie w celu pozyskania budulca. Wielki Refektarz stał się ujeżdżalnią koni a Pałac Wielkich Mistrzów pełnił rolę fabryki tkanin i pomieszczeń mieszkalnych dla pracujących tam robotników. W kolejnych latach zamek pełnił role magazynów wojskowych.
W roku 1817 rozpoczęły się prace rekonstrukcyjne, jednak prawdziwa odbudowa rozpoczęła się dopiero po roku 1882 i trwała aż do wybuchu II Wojny Światowej. Skutkiem przekształcenia zamku przez Niemców w punkt oporu przeciw nacierającym wojskom radzieckim w 1945 roku były olbrzymie zniszczenia. Odbudowę rozpoczęto w połowie ubiegłego stulecia, zaś prace remontowe trwają do dnia dzisiejszego.
Zamek w Malborku jest obecnie zapisany na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Obywają się na nim inscenizacje zdobywania zamku przez wojska polsko-litewskie oraz liczne imprezy kulturalne.